YEREL AĞLAR

 

 Önceki makalelerimde genel olarak OSI modeli ve
katmanlarından bahsettim. Şimdi diğer bir konuya göz atalım istersiniz. Bu
bölümde yerel ağları inceleyeceğiz.

 

Ağ yapıları genel olarak topoloji olarak adlandırılır.
Topoloji de kendi içinde ikiye ayrılır.

Bunlardan birincisi fiziksel topolojidir. Fiziksel
topolojide kurulan ağ yapısında kullanılan kabloların bağlanma şekillerini
gösterir. Diğer topoloji çeşidi olan mantıksal topolojide ise bu kabloların
bağlı olduğu aygıtların özellikleridir. İsterseniz bu iki çeşidi yakından
inceleyelim.

 

Fiziksel topoloji

 

Topoloji ikiye ayrılır demiştik. Fiziksel topoloji de kendi
içinde 6 ya ayrılır.

 

1. Bus Topoloji

 

Tek bir hat üzerinde bilgisayarların iletişim sağladığı ağ
yapısıdır. Bu tek hat üzerindeki herhangi bir kopukluk veya arıza bütün yapıyı
etkiler. İkiye bölünmüş olan hat ayrı iki ağ olarak kendi içerisinde çalışmaya
devam eder. Ama diğer bilgisayarlarla bağlantısı tamamen kesilmiş olur.

 

 

 

 

 

2. Halka Topoloji

 

Burada da tek bir hat üzerinden iletişim sağlanmaktadır.
Fakat buradaki farklılık hattın tam bir halka gibi olmasıdır. Yani ilk
bilgisayar son bilgisayara bağlı şekildedir. Bus topolojide ise bu özellik
yoktu. Ama bus topolojideki gibi ağın herhangi bir yerindeki kopukluk veya arıza
bütün ağı etkilemektedir.

3. Yıldız Topoloji

 

Bu yapıda bütün bilgisayarlar bir merkezde toplanır.
Merkezde ise hub veya switch dediğimiz cihazlar bulunur. Bilgisayarların birinin
ağında çıkacak sorun diğer bilgisayarları etkilemez. Fakat merkezdeki cihazdaki
çıkabilecek herhangi bir sorun bütün bilgisayarları etkiler.

 

4. Genişletilmiş Yıldız Topoloji

 

Mantık olarak yıldız topolojiden herhangi bir farkı yoktur.
İsminden de anlaşılacağı gibi yıldız topolojinin uçlarına aynı mantık yapısı ile
yeni yıldızlar eklenmesiyle oluşur. Genişletilmede hub ve switch ler kullanılır.

 

 

 

5. Hiyerarşik Topoloji

 

Burada kademe söz konusudur. Trafiği kontrol eden bir
bilgisayar en üstte yer alır ve diğer bilgisayarlar bu bilgisayarın altında
çalışırlar. Bunu bir soyağacı şeklinde de düşünebiliriz. Bu anlamamızı daha da
kolaylaştıracaktır.

 

 

6.Karmaşık Topoloji

 

Bu göreceğimiz son fiziksel topoloji çeşidimizdir. Burada
biraz hayal gücünüzü kullanarak bu yapıyı tahmin etmeye çalışın. Öyle bir yapı
var ki ağdaki bütün uçlar birbirine bağlı ve hiçbir uç kopuk değildir. Hayal
edebildiniz mi bu yapıyı? İsterseniz aşağıdaki şekilden bu yapıyı somut bir
şekilde görelim.

 

Görüldüğü gibi hiçbir açık uç yok ve bütün bilgisayarlar
birbiriyle bağlantılı bir şekilde.

 

Bu makalemizde yerel ağlara giriş yaptık ve fiziksel
topolojiyi çeşitleriyle inceledik. Diğer makalede mantıksal topolojiye giriş
yapacağız.

Gökmen TOKGÖZ

KATMANLAR 
ARASINDAKİ HABERLEŞME VE VERİ KAPSÜLLEME

 

Bir önceki makalemde genel olarak katmanları ve onların
işlevlerinden bahsetmiştim. Bu makalemde ise bu katmanlar arsındaki haberleşme
ve bir verinin gönderilme şekli hakkında bilgiler vermeye çalışacağım.

 

Günlük hayatımızda bilgisayarımız aracılığı ile diğer
arkadaşımıza veri gönderip ,almışızdır mutlaka. Bu bir resim dosyası veya bir
text dosyası veya herhangi bir dosya olabilir. İşte bu dosyalar bir
bilgisayardan diğer bir bilgisayara gönderilirken iki bilgisayar arasında bir
iletişim kurulur. Göndereceğimiz bir resim dosyası olsun. Bu resmi gönderimi
sırasında önceden bahsettiğimiz katmanları kullanacağız. Bu işlem, gönderilen
bilgisayarda 7. katmandan başlar. 7. katman önceden bahsettiğimiz gibi uygulama
katmanı idi. Burada listede gördüğümüz FTP katmanı ile bu resim bir veri haline
getirilir.  Daha sonra 6. katmana geçerek bu veri diğer bilgisayarın anlayacağı
bir biçime dönüştürülür. Mesela JPEG gibi. 5. katmanda ise oturum açılır ve bu
oturuma bir numara verilir. 4. katmana gelindiğinde artık nakil yapılmaya hazır
hale gelmiş bir veri vardır. Bu katmanda veri güvenli ulaşım için parçalara
ayrılır. Segment denilen bu parçalara nakil başlığı ve ardından ağa geçtikten
sonra ağ başlığı eklenir ve paketlenir. Ağ başlığı iki bilgisayarın adreslerini
içerir. Daha sonra 2. katmana ulaşan bu paketlere MAC adresi verilir. Veri
bağlantı başlığı ve kuyruğu tarzında eklenen bu adresler ile artık paketler  frame
yapısına dönüşürler. Resmi göndereceğimiz bilgisayara frame şeklinde ulaşan veri
ters işleme sokularak işlem tamamlacak. Aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi verinin
gönderildiği bilgisayardaki katmanların uygulanma sırası ile verinin alındığı
bilgisayardaki katmanların uygulanma sırası terstir.

 

Bu iletimde resim dijital sayılara dönüştürülerek taşındı.
Verinin sayılara çevrilme işlemine veri kapsüllenmesi denir. Verinin
gönderildiği bilgisayarda bu sayılar tekrar veriye dönüştürülür. Bu işleme ise
veri ayrıştırılması denir.

Gökmen TOKGÖZ

Network Mimarisi


Amaçlar:

·Network
tasarım mimarilerini tanımlamak

·Herbir
network tasarım mimarilerinin tasarım özelliklerini, performans
parametrelerini, donanım ve yazılım gereksinimlerini ve kuruluşunu
açıklamak.

·Ethernet
network mimarisini tanımlamak

·Token
Ring network mimarisini tanımlamak

·AppleTalk
ve ArcNet network mimarilerini tanımlamak.


Network Mimarileri


Network mimarileri, yerleşim biçiminin
yanısıra ancak yerleşim biçimi ile de ilgili olarak bir network’ün
geliştirilmesi


 için kullanılan teknolojidir. Network
mimarileri network’ün oluşturulmasında kullanılan standartları, yerleşim
biçimni ve protokolleri belirler.


Başlıca kullanılan network mimarisi
şunlardır:


  • Ethernet

  • Token Ring

  • Apple Talk

  • ArcNet


Ethernet


1960′lı yıllarda Hawaii üniversiterinde
CSMA/CD erişim yöntemi geliştirilerek bir LAN oluşturulmuştur. Bu
temelin üzerine 1975 yılında


OSI Fiziksel ve Veri Bağlama katmanı uyumlu
ve IEEE’nin 802.3 spesifikasyonu temelinde ilk Ethernet ürünün
geliştirilmiştir.


Ethernet günümüzde yaygın kullanılan bir
network mimarisidir. Ana bant olarak taşıt (bus) yerleşimini kullanır.
Genellikle


10 Mbps hızında veri iletimi sağlar ve
CSMS/CD erişim yöntemini kullanarak network trafiğini düzenler.


Ethernet’in Temelleri


Ethernet mimarisinin temel özellikleri
şunlardır:


 Özellik


 Değeri


 Yerleşim biçimi


 Bus (Dogrusal yol) ve Star bus


 Mimari tipi


 baseband (ana bant)


 Erişim yöntemi


 CSMA/CD


 Spesifikasyon


 IEEE 802.3


 Transfer hızı


 10 Mbps – 100 Mbps


 Kablo tipi


 Thicknet, thinnet ve UTP


Ethernet Frame Formatı


Ethernet teknolosinde veriler frame’lere
bölünerek gönderilir. Bir frame gönderilen bir birim veri paketidir.46
ila 1500 bayt


 arasında olabilir.


Ethernet network’leri IEEE temelinde
değişik kalolama ve yerleşim alternatiflerine sahiptirler.


Bu nedenle kullanılan frame formatı de
değişik olabilir.


10 Mbps IEEE Standardı
Ethernet mimarisinin dört ayrı tipi vardır:


  • 10Base2

  • 10Base5

  • 10BaseT

  • 10BaseFL
     


10Base2


Bu tip network’te koaxial kablo kullanılır.
Bu network thin koaxial ya da thinnet olarak anılır. Veri iletim hızı
10Mbps dir.


Segment uzunluğu maksimum 185 metredir.
Segment üzerinde maksimum 30 bilgisayar bulunabilir. Kablolamada BNC
birimleri kullanılır. Bunlar:


  • BNC barrel konnektörler

  • BNC T konnektörler

  • BNC sonlandırıcılar


Thinnet network genellikle bus yerleşim
biçimi olarak kurulur. Bu network’te transceiver yerine T konnektörler
ile network kartları kullanılır.


5-4-3 Kuralı
Bir thinnet network’ü ençok beş
segment’ten oluşabilir. Bu segmentler dört repeater tarafından
destekelenebilir.

Ve
ancak üç segment’a bilgisayarlar bağlanabilir. Kalan iki segment ise
yine birer repeater olarak kullanılır.


10Base5
10Base5 network standardı 10 Mbps
hızındadır. Baseband ve 500 metre segment uzunluğuna sahiptir.

Bu
network thick koaxial ya da thicknet olarak anılır. Her segment’te 100
bilgisayar olabilir.


Thicknet kablolamada şu birimler
kullanılır:


  • Transceiver (transmit and receive):
    Bilgisayar ile network kablosu arasında iletişim sağlar.


  • DIX ya da AUX konnektör: Transceiver
    kablosu üzerinde kullanılır.

  • N-Serisi konnektörler: N-serisi barrel
    konnektörler ve sonlandırıcılar.
     


5-4-3 Kuralı
Bir thicknet network’ü ençok beş
segment’ten oluşabilir. Bu segmentler dört repeater tarafından
destekelenebilir.

Ve
ancak üç segment’a bilgisayarlar bağlanabilir. Kalan iki segment ise
yine birer repeater olarak kullanılır.
Büyük network’lerde thinnet ile thicknet birleşimi yapılabilir.
Genellikle thicknet’ler bir backbone olarak alt network’ların
bağlanmasını sağlar.


10BaseT


1990 yılında IEEE komitesi Ethernet
üzerinde 802.3 standardını geliştirmiştir. 10BaseT olarak adlandırılan
bu standart 10 Mbps hızında,


Baseband ve Twisted-pair kablo ile
gerçekleştirilir.


10BaseT, UTP ya da STP kabloyu
kullanabilir. Yerleşim bus ya da star bus olabilir. Bir 10BaseT


segmenti maksimum 100 m (328 feet)
olabilir.


10BaseT network’lerinde hub, patch panel
kullanılarak segmentler arasında bağlantı sağlanır.

 


10BaseFL

10BaseFL standardı 10
Mbps hızında ve baseband bir network’ün fiber-optik kablo üzerine
gerçekleştirilmedir. Bu network tipinde segment uzunluğu 2000 metredir.


IEEE 802.3 Network Standartlarının
Karşılaştırılması
Aşağıdaki tabloda IEEE 802.3 network standartları yer almaktadır:


Tablo 1-1: IEEE 802.3 Network Standartları


 


 10Base2


 10Base5


 10BaseT


 10BaseFL


 Yerleşim biçimi


 Bus


 Bus


 Star Bus


 Star Bus


 Kablo tipi


 RG-58 (thinnet koaxial)


 Thicknet


 Katagori 3, 4, 5 UTP


Fiber-optik


 Network kartına bağlantı tipi


 BNC T Konnektör


 DIX ya da AUI  konnektör


 RJ-45


 


 Terminatör rezistansı


 50 ohm


 50 ohm


 uygulanamaz


 


 Impedans


 50 ohm


 50 ohm


 85-115 UTP135-165 STP


 


 Maksimum segment uzunluğu


 185 m


 500 m


 100 m


 2000 m


 Maksimum bağlı segment


 5-4-3 kuralı


 5-4-3 kuralı


 5-4-3 kuralı


 


 Maksimum toplam network uzunluğu


 925 m


 2460 m


 sınırsız


 


 Her segment’te maksimum bilgisayar


 30


 100


 


 


 


100 Mbps IEEE Standart


100 Mbps standardı daha hızlı bir network
gereksinimini karşılamak için geliştirilmiştir. 100 Mbps standardı iki
standart olarak kaşımıza çıkar:


  • 100BaseVG-AnyLAN Ethernet

  • 100BaseX Ethernet (Fast Ethernet)


100BaseVG-AnyLAN network teknolojisi
Ethernet ve Token Ring mimarilerini destekler. 100BaseVG-AnyLAN
network’lerin genel özellikleri şunlardır:


  • 100 Mbps veri iletimi.

  • Katagori 3,4,5 twisted-pair kablo ve
    fiber-optik kablo.

  • Ethernet ve Token Ring mimarilerini
    destekler.


100BaseX Ethernet (Fast Ethernet)
teknolojisi ise UTP Katagori 5 kablo yapısını kullanır ve CSMA/CD erişim
yöntemini kullanır. Bu network yönteminde ise üç ayrı ortam kullanmak
mümkündür:


  • 100BaseT4 (4-pair Katagori 3, 4 ya da 5
    UTP)

  • 100BaseTX (2-pair Katagori 5 UTP ya da
    STP)

  • 100BaseFX (2-strand fiber-optik kablo)
 

      Merhaba arkadaşlar, bugünden itibaren ağ teknolojileri hakkında uzun soluklu bir birlikteliğimiz olacak. Bu teknolojiye merak duyanlar ve öğrenmek isteyenler beni takip edebilir. Şimdi isterseniz ilk makale ile konumuza giriş yapalım.

 

            Ağ teknolojileri nedir?

 

      Ağ teknolojileri, bilgisayar ortamının bulunduğu hemen heryerde var olan yapılardır. Eğer evinizde internete bağlanıyorsanız, cep telefonunuzla konuşuyorsanız veya yerleşkenizde kablosuz internet erişimine sahipseniz zaten siz her zaman bu ağ teknolojisini kullanan kişilersiniz. İnternet en geniş ağ yapısı olduğu için dilerseniz örneklememizi internet ile yapalım. Dünya bildiğiniz gibi bir küre. İşte biz bu kürenin üstünü bir örümcek ağı ile sardığımızda oluşacak görüntü internet ağ yapısını bize somut olarak gösterecektir.

 

            OSI Modeli ve Katmanlar

 

      Ağ yapıları değiştikçe ve geliştikçe bu yapıya bir standart getirme gerekliliği ortaya çıktı. Bu modelleme ile kurulumda ve herhangi bir zamanda  yaşanılacak aksaklığın en kısa zamanda giderilmesinde kolaylık sağlama ve anlaşılabilirlik amaçlanmıştır.

 

            Bu modele hiyerarşik ağ modeli diyoruz.

 
 

      Erişim Katmanı(Access Layer): Bu katmanda son kullanıcı ağa bağlanır. Bu katmanda anahtarlar kullanılır.

 

      Dağıtım Katmanı(Distribution Layer): Bu katmanda paketlerin gönderilmesi,alınması düzenlenir. Yönlendiriciler (router) vasıtasıyla bu düzenleme yapılır. Yönlendirmenin yanı sıra filtreleme ve geniş alan ağına giriş işlemleri de bu katmanda yapılır.

 

      Ana katman(Core Layer): Bu katmanda, erişim katmanında son kullanıcının gönderdiği ve dağıtım katmanında düzenlenmiş olan paketleri, dağıtım katmanındaki yönlendirmelere ve diğer işlemlere uyarak,yüksek bir hızda bunların iletimini sağlar. Ayrıca bu katmanda kullanılan anahtarlar çok katmanlıdır.

 

            OSI(Open Systems Interconnection) Modeli

 

      7 katmandan oluşan bu model ile herbir görev kendi bölgesi içinde yorumlanır. Kendi aralarında alt ve üst katman olarak ayrılırlar. Kullanıcıya yakın olarak 3 katman vardır ve bunlar üst katmanlardır.  Kalan diğer 4 katman ise donanımla içiçe çalışır. Bunlar da alt katman olarak isimlendirilir. Üst katmanlar; Uygulama katmanı, sunum katmanı, oturum katmanı. Alt katmanlar; nakil, ağ, data link ve fiziksel katman.

 

İsterseniz katmanlara kısaca bir göz atalım;

Kullanıcıya en yakın katman olan uygulama katmanından başlayalım isterseniz.

 

      7.katman: Uygulama katmanı

 

Kullanıcı ile birebir yakınlık içinde olduğu katmandır. Karşılıklı bilgisayarlar arasındaki iletişimi sağlar. Kullanıcının kullanabileceği servisler bulunur. Bunlardan bazıları; HTTP,FTP,browser,NFS,FTAM gibi uygulamalar mevcuttur.

 

      6. katman: Sunum katmanı

 

Adı üzerinde olduğu gibi belli şeyleri belli yerlere sunan katmandır. Yani nedir bu şeyler ve nerelere sunulur? Bilgisayarlar aynı insanlar gibi aralarında konuşurlar ve anlaşırlar. Ama anlaşamazlarsa nolur? İşte o zaman da arada çeviriciler olur. Bu noktada bu katman bu işi güvenli bir biçimde gönderilmeye ve sorunsuz bir biçime getirmeye çalışır. Bu biçimler günlük hayatta görüdüğünüz JPEG,GIF,PICT,MPEG VE MIDI gibi veri biçimleridir. Ayrıca bu katmanda güvenlik de ön plandadır ve şifreleme de yapılır.

 

      5.katman: Oturum katmanı

 

Bu katman oturumları düzenlemekle sorumludur. Açtığınız birçok oturumu açar,yönetir ve kapatır. Bu katman sayesinde birçok oturumu karışıklık olmadan kullanabiliriz. Bu katmanda da bunlar için kullanılan hizmetler vardır. Örneğin: SQL,RPC,NFS gibi.

 

      4. katman: Nakil katmanı

 

Bu katman ise verinin ulaşımından sorumludur. Onu güvenli bir şekilde istenen noktaya ulaşımını sağlar. Bütün bunları yaparken göndereceği veriyi parçalar yani tek parça halinde değil, parça parça gönderir. Gönderdikten sonra gönderimin sağlıklı olup olmadığını da denetler. Buradaki hizmetler: TCP,UDP gibidir.

 

      3. katman: Ağ katman

 

Verinin izleyeceği yol bu katmanda belirlenir. Ki bu ağ yapısı büyük bir ağ yapısı ise, yolun en kısa tarifi de yönlendirme metodu ile yapılır. Buna ek olarak da, 4. Katmandan alınan parçalı veriler paketlenir. Hizmetler: IP,IPX,ARP gibi.,

 

      2. katman: Data link katmanı

 

Data link katmanında ise verinin nasıl taşınacağını belirlenir. Fiziksel adresleme yani MAC(media access control) tanımlanır. Fiziksel ortama veri koyulmadan önceki son katmandır. Burdan son bir elden geçirme ile veri fiziksel ortama koyulmaya hazır bir hale getirilir. ATM, frame relay bu katmandaki bazı protokollerdir.

 

      1.katman: Fiziksel katman

 

Burada da fiziksel bazı dönüşümler yapılır. Veriler dijital yapıya, yani 1 ve 0 lara dönüşür. Voltaj ayarlamaları,hız gibi bütün fiziksel iletişim burada yapılır. Buradaki kullanılanlar da: RJ45, ethernet,V.35,V.24 gibi.

 

Gökmen TOKGÖZ

© 2010 bilyaz.com , Programlama Makaleleri, Yazılım Makaleleri , Örnek Kodlar , Eğitim Videoları , C#,ASP.NET,SQL,PHP Suffusion WordPress theme by Sayontan Sinha